Signalenkaart en -bundel voor scholen in de strijd tegen kinderarmoede

vrijdag 15 oktober 2021

Het lokaal bestuur Sint-Truiden lanceert samen met de Truiense onderwijs- en welzijnspartners als eerste stad in Limburg de kinderarmoedesignaalkaart en -bundel. In Sint-Truiden is er een stijging van 4% in het kinderarmoedecijfer. Dat blijkt uit het verslag van Kind & Gezin waarin de nieuwe cijfers rond kinderarmoede werden vrijgegeven. Meer dan 1 kind op 5 in Sint-Truiden groeit op in armoede. Het lokaal bestuur is absoluut niet blind voor deze problematiek en  roept ook op om tijdens de Internationale Dag tegen Armoede, op 17 oktober, stil te staan bij kinderarmoede.

Het lokaal bestuur Sint-Truiden engageert zich om het armoedecijfer, en in het bijzonder het kinderarmoedecijfer, zoveel mogelijk terug te dringen.  Armoede gaat niet alleen over het gebrek aan financiële middelen, maar heeft vele gezichten. Daarom richtte het lokaal bestuur Sint-Truiden samen met het Lokaal Overlegplatform (LOP) en het Regionaal Instituut voor Maatschappelijk Opbouwwerk (RIMO) de stuurgroep ‘kleuterparticipatie’ op. Deze stuurgroep ontwikkelde een signalenkaart-en bundel om kansarmoede zo vroeg mogelijk te onderscheppen in het onderwijs. 

Scholen spelen belangrijke detectierol
Om kinderarmoede zo vroeg mogelijk te detecteren spelen scholen een cruciale rol. Een kind groeit namelijk in eerste instantie op in zijn of haar gezin om vervolgens de beweging te maken naar de kinderopvang en/of school en hierna naar de bredere maatschappij. De stuurgroep heeft daarom een handige checklist ontwikkeld waarmee scholen aan de slag kunnen gaan om signalen van kinderarmoede zo snel mogelijk te herkennen. Een lege boterhamdoos is een signaal dat duidelijk zichtbaar is, maar er zijn ook heel veel verdoken signalen. Deze kaarten helpen om ook verborgen armoede op te sporen. Het is een unieke methodiek die leerkrachten helpt om alle signalen te zien.

Signalenbundel als handleiding
Met de gebruiksvriendelijke signalenkaart kunnen leerkrachten een aantal concrete signalen en probleemsituaties in kaart brengen. Naargelang het signaal dat ze opmerken, kunnen ze vervolgens een deel van de signalenbundel raadplegen. In deze bundel staat een stappenplan om constructief om te gaan met de opgemerkte signalen. Leraars vinden er meer informatie over de houding die ze best aannemen in een bepaalde situatie en een aantal tips en mogelijke acties.

Het is voor leerkrachten en directies niet evident om signalen van armoede duidelijk te herkennen of om er gepast mee om te gaan. Daarom reiken we hen nu deze signalenkaart en – bundel aan als handleiding om zowel op kind-, leerkracht- als schoolniveau aan gelijke (onderwijs)kansen te werken. Het is niet de bedoeling dat de signalenbundel rechtstreeks met ouders wordt besproken. Er kan echter wel op basis van de opgemerkte signalen doorverwezen worden naar het CLB of het Sociaal Huis voor verdere opvolging en specifieke ondersteuning. We zien nu al, na de eerste kennismaking met deze signaalkaarten -en bundel, dat leerkrachten bewuster omgaan met het opsporen van armoede en zich meer ondersteund voelen om hierin de nodige stappen te zetten. Opgroeien in armoede is sterk bepalend voor de hele ontwikkeling en het zelfbeeld van kinderen.

Sneller ingrijpen en doorverwijzen
Om de scholen voldoende tools mee te geven om met de signalenkaart- en bundel aan de slag te gaan worden er vormingen georganiseerd voor de leerkrachtenteams. Intussen hebben al drie basisscholen in Sint-Truiden de vorming gevolgd, nog drie andere scholen volgen. Het is de ambitie van de stuurgroep om alle 14 Truiense basisscholen aan te sporen om de vorming te volgen.

Armoede is een onrecht waar we allemaal over moeten nadenken en initiatieven rond kunnen ontwikkelen. De aanpak van armoede staat al lang heel hoog op de agenda. Het impactplan dat we na corona lanceerden omvatte verschillende initiatieven. Daarvan werden er al heel wat uitgewerkt. Armoedebestrijding vraagt echter om een constante waakzaamheid en detectie. Dat de scholen nu een degelijk werkinstrument hebben om kinderarmoede op te sporen is een zeer belangrijke stap waarbij we blijven inzetten op armoedebeleid.

Tijdens de Internationale Dag tegen Armoede op 17 oktober zullen we allemaal stilstaan bij de strijd tegen armoede. Als stadsbestuur willen we dit moment aangrijpen om het verschil te maken. We willen ervoor zorgen dat kinderen in armoede terecht kunnen bij de juiste instanties voor begeleiding en ondersteuning. Met dit initiatief kunnen we hen veel sneller de weg hiertoe wijzen want elk kind verdient het om zorgeloos en in de beste omstandigheden op te groeien.

kinderarmoedekaart