Ruim 8 eeuwen stadsgeschiedenis blootgelegd

De Groenmarkt deed van de elfde tot de achttiende eeuw dienst als kerkhof. In die ruim acht eeuwen vonden meer dan 3.000 Truienaren er hun laatste rustplaats. Dat weten we op basis van proefboringen en -opgravingen die in 2017 uitgevoerd zijn. 

Abdij en stad
De Groenmarkt en het aanpalende Trudoplein hebben dan ook een lange voorgeschiedenis. Het gebied behoorde tot in de 16de eeuw toe aan de abdij. De meerderheid van het plein werd vermoedelijk ingenomen door het Vrijthof van de abdij. Dit was de abdijtuin die ook diende als begraafplaats, zowel voor de geestelijken zelf als voor leken.

Daarnaast was er het kerkhof rondom de Onze-Lieve-Vrouwkerk. Deze kerk behoorde toe aan de grootste parochie van Sint-Truiden en werd dus door grote groepen van de stadsbevolking gebruikt. Zij werden er op het naastgelegen kerkhof na hun dood begraven. Naast de kerk lag er nog een kapel, de zogenaamde klerkenkapel. Hier werden de burgemeesters van de stad gekozen en gezegend.

Beide begraafplaatsen waren over een lange periode in gebruik, wat de grote hoeveelheid begravingen verklaart. De relatie tussen de abdijsite en het kerkhof is op dit moment nog niet duidelijk voor de archeologen. De opgravingen kunnen hier uitsluitsel over geven. 

De macht van een geloof
De meeste begravingen zijn oost-westwaarts georiënteerd. Volgens het christelijke geloof zullen de doden namelijk verrijzen met het Laatste Oordeel, en dit met hun gezicht naar de opkomende zon in het oosten toe gericht. Onze streken zijn sinds de laat-Romeinse tijd tot op vandaag namelijk overwegend christelijk. De stad Sint-Truiden is dan ook gesticht in het jaar 675 door Trudo, een jonge Frankische edelman die zich via gebed volledig aan Christus wou wijden. Net als het Jodendom en de Islam, baseert dit geloof zich op een heilig boek. Dat schrijft voor dat doden onder de aarde gelegd worden in afwachting van de dag des oordeels. In andere godsdiensten kiest men er soms voor om de doden te verbranden.

Het einde van het kerkhof
Na 1800 verloor de Kerk sterk aan politieke macht in de stad. Toen werden de klerkenkapel en de grote abdijkerk afgebroken. De stenen hiervan zijn overal in de stad opnieuw gebruikt om te bouwen, bijvoorbeeld in funderingen waar die ruwe natuurstenen wel handig waren. Ook het kerkhof rond de Onze-Lieve-Vrouwekerk verdween. Rond 1900 prijkte er zelfs een kiosk. Door de groei van de stad werd de Groenmarkt ingeschakeld in het gemeenschapsleven als openbaar plein voor de wekelijkse groenten- en fruitkramers. In de Tweede Wereldoorlog bevond zich onder de Groenmarkt ook een schuilkelder die deel uitmaakte van de passieve luchtverdediging. Deze schuilkelder werd tijdens de opgravingen blootgelegd.

afbeelding onze-lieve-vrouwekerk vroeger